Jonge onderzoekers van het SCK•CEN openen de weg voor nieuwe therapeutische toepassingen

Op donderdag 23 maart bracht hare Koninklijke Hoogheid Prinses Astrid een bezoek aan de Life Sciences laboratoria van het studiecentrum SCK•CEN te Mol. Prinses Astrid kreeg ook de gelegenheid om de technologische en wetenschappelijke vooruitgang binnen ruimte en medisch onderzoek van jonge wetenschappers van het Centrum te ontdekken. Dit grensverleggend onderzoek opent de weg voor nieuwe veelbelovende medische toepassingen.

Al jaren is het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK•CEN) een baanbreker in internationaal onderzoek over de effecten van blootstelling aan lage dosissen van ioniserende straling op het menselijke lichaam en de omgeving. In België zijn de medische toepassingen – voornamelijk beeldvorming maar ook radiotherapie – verantwoordelijk voor meer dan 95% van de blootstellingen aan bronnen van niet-natuurlijke straling.

“Onderzoek op het SCK•CEN is essentieel om een beter inzicht te krijgen in de effecten van deze blootstelling, namelijk bij de foetus en het kind, en om de stralingsdosis van de patiënt tot een minimum te beperken”, legt Hans Vanmarcke uit, directeur van de afdeling Life Sciences op SCK•CEN en voorzitter van het wetenschappelijk comité van de Verenigde Naties UNSCEAR. “Dankzij de vooruitgang kunnen we ons richten tot een gepersonaliseerde geneeskunde waar iedere patiënt behandeld wordt op basis van zijn genetisch profiel en zijn stralingsgevoeligheid. Kankerbehandelingen worden daardoor efficiënter en veroorzaken tegelijkertijd minder neveneffecten.”

Die studies kunnen ook nieuwe radiofarmaceutica op punt stellen voor betere diagnoses, betere kankertherapieën maar ook betere behandelingen tegen immuunziektes, hart- en vaatziektes en neuro- en cognitieve ziektes.

 

Van links naar rechts
Eric van Walle, Directeur-generaal SCK•CEN
HKH Prinses Astrid
Derrick Gosselin, Voorzitter Raad van Bestuur SCK•CEN
Martial Pardoen, Regeringscommissaris

De astronaut, onze laborant

De dagelijkse dosis ioniserende straling is veel sterker in de ruimte dan op aarde. Het heeft een directe impact op astronauten en bacteriën die in de ruimte voorkomen. Om verschillende grote uitdagingen aan te nemen en om op een dag langdurige ruimtereizen naar Mars te kunnen waarmaken, werken wetenschappers van het SCK•CEN samen met the European Space Agency en een consortium aan internationale experten. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van een microbieel afvalrecyclagesysteem dat in staat in om zuurstof, water en voeding in de ruimte te produceren, genaamd MELiSSA.

Wetenschappers van het SCK•CEN bereiden, sinds ongeveer 10 jaar, een experiment in de ruimte voor met spiruline, een interessante cyanobacterie, die in staat is om zuurstof en voeding te produceren. In november zal een fotobioreactor opgestuurd worden naar the International Space Station (ISS) om de werking van spiruline te testen. Het project zal cruciale informatie verschaffen over de zuurstofproductie door een actieve bacteriecultuur die gedurende verschillende weken aan omstandigheden als gewichtloosheid en ruimtelijke radiatie wordt blootgesteld.

Het is een wereldprimeur!” zegt Natalie Leys, verantwoordelijk voor de afdeling microbiologie op het SCK•CEN. “Onze ruimtelijke projecten worden regelmatig geselecteerd om experimentele pakketten op te sturen naar ISS. Alle verzamelde gegevens doen ons de werking van het lichaam en bacteriën beter identificeren, en de resultaten kunnen gebruikt worden voor therapeutische toepassingen en biotechnieken op aarde.”

Focus op het onderzoek van 3 jonge wetenschappers

Het ruimtelijk onderzoek draagt bij tot een leerplan voor wetenschappelijke opleidingen aan de Academie van het SCK•CEN. Zij bieden docenten, studenten van het secundair onderwijs en universiteiten de mogelijkheid aan om laboratoria te bezoeken en om er onderzoeken uit te voeren. “Dankzij dit veelbelovende onderzoek en onze geavanceerde infrastructuur ontvangen we elk jaar een heleboel studenten en jonge wetenschappers van over de hele wereld”, bevestigt Sarah Baatout, verantwoordelijk voor de afdeling radiobiologie van het SCK•CEN. “Deze pool van kennis en expertise laat ons toe vooruitgang te boeken in de wetenschap en de geneeskunde.”