In de ruimte

> Astronauten beschermen
> Het nut van bacteriën tijdens lange ruimtemissies

In een ruimtevaartuig ligt de kosmische straling, vooral afkomstig van de zon en de sterren, honderd keer hoger dan op aarde. Het is dan ook enorm belangrijk om voortdurend te weten aan welke dosis de astronauten en de ruimtecapsule blootstaan. Het SCK•CEN ontwikkelde dosismeters die meevliegen tijdens de ruimtemissies en metingen uitvoeren binnen en buiten het ruimtetuig. Daarnaast ondersteunen we het ruimtevaartonderzoek door het gedrag van bacteriën tijdens ruimtemissies te bestuderen en de gezondheid van astronauten op te volgen. Deze onderzoeken vinden zowel plaats in de ruimte als op aarde waar we gelijkaardige omstandigheden kunnen nabootsen.

Astronauten beschermen

Een ruimtereis tast het immuunsysteem van astronauten aan. Verschillende factoren spelen hier een rol: de gewichtloosheid, de kosmische straling, het isolement en de onvermijdelijke stress. Op verzoek van de Europese, Amerikaanse en Russische ruimtevaartagentschappen controleert het SCK•CEN het bloed van astronauten na een lange ruimtereis. We voeren analyses uit met geavanceerde biochemische en moleculaire technieken.

Bij verre vluchten zoals naar Mars - waarbij een heen- en terugvlucht 1,5 jaar duurt - is langdurige stralingsblootstelling niet te vermijden. De gevoeligheid voor kosmische straling loopt bij mensen en dus ook bij de astronauten sterk uiteen. Chronische blootstelling kan leiden tot negatieve gezondheidseffecten en onder meer het risico op kanker sterk verhogen. Het is belangrijk om hierover maximaal informatie te verzamelen. Ook daarin speelt het SCK•CEN een belangrijke rol.

We voerden al experimenten uit naar de gevoeligheid van de huid voor kosmische straling. We stuurden menselijke huidcellen 12 dagen in een ruimtecapsule in een lage baan om de aarde. Verder onderzoeken we de invloed van gewichtloosheid op menselijke cellen. Tijdens simulaties stelden we vast dat dit de vorm van de cellen en de ontwikkeling sterk kan beïnvloeden.

Ook aders zijn gevoelig voor de omstandigheden in de ruimte. Zo verhoogt het risico op bloedingen. Het SCK•CEN neemt deel aan een experiment om de effecten van gewichtloosheid op de menselijke bloedvaten verder te bestuderen.

 

Het nut van bacteriën tijdens lange ruimtemissies

Tijdens lange ruimtemissies - bijvoorbeeld van enkele jaren - is het onmogelijk om voldoende zuurstof, voedsel, drinkwater en water voor persoonlijke hygiëne mee te nemen. In samenwerking met tal van partners ontwikkelt het SCK•CEN biologische oplossingen om afval (afvalwater, koolstofdioxide en organisch materiaal) te recycleren tot drinkbaar water, zuurstof en voedsel. Verschillende bacteriën worden in bioreactoren ingezet om het organische materiaal af te breken en om te zetten in andere bruikbare voedingsstoffen en mineralen. De bacteriën bestuderen we uitvoerig in onze laboratoria. We onderzoeken hun gedrag en afbraakfuncties in gewichtloze toestand en onder hoge dosissen straling.

Hiervoor worden niet alleen bacteriën meegestuurd tijdens werkelijke ruimtevluchten. We simuleren de ruimteomstandigheden ook in onze laboratoria door gebruik te maken van verschillende stralingsbronnen en gespecialiseerde kweektechnieken. Om astronauten en het materiaal tijdens de ruimtevluchten te beschermen tegen ongewilde bacteriën, is het belangrijk op te volgen welke bacteriën en schimmels in de ruimtecapsules aanwezig zijn. Verschillende ruimtevaartorganisaties doen beroep op onze knowhow voor experimenten en metingen.

 

 

Brochure over ruimtevaartonderzoek

Microbiologisch onderzoek

Meer informatie op ons Science Platform (Engels)