Landbouw op de maan: SCK•CEN stuurt experiment in de ruimte

2019-08-06

Op 24 juli 2019, ongeveer 50 jaar na de eerste maanlanding, vertrok de raket SPACEX-18 vanuit het Kennedy Space Center in Florida richting het International Space Station (ISS). Aan boord: basaltgesteente en enkele bacteriën. “Met dit vluchtexperiment onderzoeken we of we ‘lokale’ gesteenten (bv. maangesteenten) kunnen gebruiken om biologisch leven in de ruimte mogelijk te maken”, aldus microbioloog Natalie Leys (SCK•CEN). Vormt dit experiment de toegangspoort naar het ambitieuze maandorp?

Er circuleren ambitieuze plannen om een maandorp te bouwen. Dat maandorp zou de springplank naar de felbegeerde planeet Mars kunnen betekenen, waarop de mens voet wil zetten. “Een van de grootste uitdagingen om daarin te slagen, is een autonome voedsel- en watervoorziening. Het is voor de inwoners van dat toekomstige maandorp immers niet mogelijk om zich regelmatig te bevoorraden”, verklaart Natalie Leys, microbioloog bij het SCK•CEN. Wetenschappers van het SCK•CEN bedenken oplossingen waarmee astronauten hun water, voedsel en zuurstof zelf produceren. “Zo stuurden we in december 2017 de allereerste bioreactor in de ruimte. Vorige maand stuurden we een nieuw experiment in de ruimte”, vertelt Natalie.

Met dat nieuwe vluchtexperiment onderzoekt het SCK•CEN of ‘lokale’ grondstoffen (bv. maangesteenten) gebruikt kunnen worden om leven in de ruimte mogelijk te maken. “Hechten bacteriën zich aan dit type maangesteente en groeien ze? Kunnen ze – onder invloed van microzwaartekracht en ruimtestraling – noodzakelijke voedingsstoffen (nutriënten) uit het maangesteente vrijzetten en het gesteente in een latere fase omvormen tot meer ‘vruchtbare’ grond? Die nutriënten kunnen we dan als grondstoffen voor voedselproductie – landbouw in de ruimte – inzetten”, aldus SCK•CEN-onderzoeker Rob Van Houdt, die het project op SCK•CEN coördineert. Het experiment zal gedurende drie weken zich in ISS in een baan rond de aarde bewegen en verloopt in samenwerking met UK Centre for Astrobiology, German Aerospace Center en Aarhus University.

Basalt
In dit experiment maken de partners gebruik van basalt als gesteente, waarop ze drie bacteriën loslaten. “Basalt is een vulkanisch gesteente op aarde, dat we ook op de maan terugvinden”, aldus Van Houdt (SCK•CEN). “Wij bestuderen de bacterie Cupriavidus metallidurans. Die sterke bodembacterie overleeft in water met heel weinig nutriënten, is bestand tegen toxische elementen in de bodem en heeft al bewezen dat het in de ruimte goed groeit. Onze partners nemen twee andere bacteriën onder de loep.”

Minder afhankelijk van aardse grondstoffen
De resultaten van dat onderzoek leiden tot een beter inzicht in biomining. “We krijgen met andere woorden zicht op de mogelijkheden om – door planetaire oppervlakken te ontginnen – nutriënten te verkrijgen. Inzicht daarin geeft ons de kans om die processen te verbeteren en uiteindelijk ons minder afhankelijk van waardevolle, aardse grondstoffen te maken”, besluit Natalie Leys (SCK•CEN).