SCK•CEN viert 150ste verjaardag van Marie Sklodowska-Curie

Radio-isotopen die het SCK•CEN produceert worden nog steeds gebruikt bij de curietherapie

Op dinsdag 7 november viert het SCK•CEN de 150ste  verjaardag van Marie Sklodowska-Curie. Marie Curie baande de weg voor nucleaire natuurkunde, scheikunde, maar ook radiobiologie en kankertherapie. Deze dag is gewijd aan één van de grootste pioniers in de wetenschap en aan 120 jaar internationaal radiobiologisch onderzoek. Een videoboodschap van leerlingen van de Europese school uit Mol toont wat Marie Sklodowska-Curie voor hen betekent.

Een bijzondere wetenschapster

Marie Sklodowska-Curie was één van de eerste vrouwelijke wetenschappers. Ze deed baanbrekend werk. In 1898, drie jaar na de ontdekking van X-stralen door Röntgen en twee jaar na de ontdekking van het bestaan van radioactieve stoffen door Becquerel, ontdekte Marie Curie, samen met haar man Pierre Curie, dat uranium door straling af te geven in andere elementen veranderde. Een van die elementen noemde ze polonium naar haar geboorteland Polen en het andere element noemde ze radium naar het Latijnse woord voor straling. Ze kreeg twee Nobelprijzen: één voor natuurkunde en één voor scheikunde. Marie Curie is de eerste vrouw die een Nobelprijs kreeg. Ze deelde in 1903 de Nobelprijs voor natuurkunde met haar man Pierre Curie en met Henri Becquerel. Ze is ook de eerste vrouw die de Nobelprijs voor een tweede keer in ontvangst mocht nemen, en dat was in 1911.

Haar ontdekking van radium vormde een goede basis voor de nucleaire geneeskunde met name voor radiotherapie. In de huidige radiotherapie zijn er twee technieken, één daarvan is de curietherapie. Hierbij gebruikt men een specifieke bestralingstechniek, die genoemd werd naar Marie Curie omwille van haar ontdekking van radium. De Belgian Reactor 2 van het SCK•CEN speelt een belangrijke rol in de productie van verschillende types van medische radio-isotopen. Deze worden gebruikt bij de behandeling van kanker en worden nog steeds gebruikt bij de curietherapie.

Marie Sklodowska-Curie en België

Tijdens de eerste wereldoorlog gebruikte Marie Curie radium voor medische doeleinden. Zo werden haar mobiele wagens genaamd “les petites Curies” gebruikt om verwondingen van soldaten met röntgenapparatuur te analyseren. Marie Curie bezocht België maar liefst 11 keer met haar mobiele wagens. Samen met haar dochter Irène bracht ze medische radiobiologie naar de hospitalen aan het IJzerfront en de Ieperboog. Ze droeg ook haar kennis over aan dokters en verpleegkundigen en installeerde apparatuur in de hospitalen. 

In 1915 werd in Congo uraniumoxide ontdekt door een geoloog van Union Minière. Deze uraniumerts werd na de eerste wereldoorlog overgebracht naar België. Union Minière zette een eerste radiumfabriek in Olen, dat vlakbij Mol ligt. In 1921 bracht Marie een bezoek aan de radiumfabriek in Olen. Radium, een element dat zij ontdekt had, werd daar op grote schaal gezuiverd. Dat werd dan gebruikt in de geneeskunde, bijvoorbeeld bij radiotherapie om kankers te genezen. Meer dan de helft van alle radium in de wereld kwam uit België van de radiumfabriek van Olen. Deze radiumproductie heeft later een belangrijke rol gespeeld in de Belgische radiumindustrie, waarbij België in de jaren ’20 en ’30 de wereldmarkt domineerde. Na WO II vond men andere radionucliden die beter waren voor de radiotherapie.

We mogen de pioniers niet vergeten. Marie Sklodowska-Curie heeft een zeer belangrijke bijdrage geleverd waar we tot op vandaag nog steeds de vruchten van plukken. Mijn wetenschappelijke carrière is trouwens mede dankzij haar begonnen, want mijn doctoraat ging over het edelgas radon. Marie Curie is een voorbeeld voor wetenschappers.” zegt Hans Vanmarcke, hoofd expertisegroep interdisciplinary biosciences en voorzitter van het wetenschappelijk comité van de Verenigde Naties UNSCEAR.

Inhuldiging op het SCK•CEN

Deze 150ste verjaardag gaat niet onopgemerkt voorbij. Het SCK•CEN heeft aan experten uit verschillende disciplines gevraagd om de ontdekkingen en de toepassingen van Marie Sklodowska-Curie op onze samenleving voor te stellen. In de namiddag zal een officiële delegatie een vleugel van het radiobiologisch laboratorium inhuldigen als de Marie Sklodowska-Curie vleugel. Ten slotte komen leerlingen uit de lagere en middelbare school getuigen over de invloed van Marie Sklodowska-Curie op onze hedendaagse samenleving.

 

Van links naar rechts:

Hans Vanmarcke, Hoofd expertisegroep interdisciplinary biosciences
Eric van Walle, Directeur-generaal SCK•CEN
Christian Legrain, secretaris-generaal SCK•CEN
Joanne Doberszyc-Toulsaly, Waarnemend adjunct ambassadeur -  Poolse ambassade
Sarah Baatout, Hoofd eenheid Radiologie
Frank Deconinck, Lid van Raad van Bestuur
Hildegarde Vandenhove, Instituutsdirecteur Environment, Health and Safety

Om uw steun te betuigen voor "De dag van radiobiologie en geneeskunde", mogen we u vriendelijk uitnodigen om deze pagina te bezoeken